Süt ve Süt Ürünleri

SÜT NEDİR ?

Bütün dişi memeli canlıların  yavrulamalarından sonra meme bezlerinden salgıladıkları porselen beyazından açık sarıya kadar kendine has rengi ve kokusu olan biyolojik sıvıya süt denir.

Gıda teknolojisinde süt denildiği zaman inek sütü anlaşılır. Diğer sütler elde edildiği hayvanların isimleriyle belirtilir ( keçi sütü manda sütü gibi).

İNSAN BESLENMESİNDEKİ ÖNEMİ

İnsan beslenmesinde süt ve sütten elde edilen ürünler önemli bir yere sahiptir. İçerdiği proteinlerin biyolojik değerliliği oldukça yüksektir. Ayrıca kalsiyum ve fosfor bakımından zengindir. Özellikle kalsiyum kaynağı olmasından dolayı, kemik gelişimi ve sağlığı için süt vazgeçilmez bir gıdadır. 1 bardak süt günlük eksojen aminoasit ve kalsiyum ihtiyacımızın tamamını karşılar.Süt proteinleri metabolizma ve vücut için gerekli maddelerin sentezinde yapı taşı olarak görev alırlar.

Süt yağı beyin gelişimine katkıda bulunur . Yapısında yağda  eriyen vitaminleri barındırmasından dolayı  vitamin kaynağıdır. Süt aynı zamanda koruyucu bir gıdadır. Yapısındaki protein, mineral madde ve vitaminler süte bu özelliği kazandırır. Süt zehirli ağır metalleri ve diğer sağlığa zararlı maddeleri bağlayarak vücuttan atılmasını kolaylaştırır.

SÜTÜN BİLEŞİMİ

Yukarıdaki tablo ortalama veriler göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Bazı iç ve dış faktörler sütün bileşimi üzerinde etkili olabilmektedir. Yağ oranındaki değişim %2 ye kadar çıkabilmekle birlikte diğer bileşenlerde değişim çok küçük değerlerde olmaktadır.

SÜTÜN BİLEŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Tür;   Koyun sütünde  yağ oranı yüksektir. Kendine has ağır kokusu ve tadı vardır. Keçi sütü bileşim bakımından inek sütüyle benzerlik gösterir. Manda sütü yağ oranı en yüksek süttür. Kısrak sütünün su oranı diğer sütlere göre daha yüksektir.

Irk; Süt verimi yüksek ırklarda (holstein gibi) yağ oranı diğerlerine göre düşüktür.

Laktasyon Süresi; Tanım olarak laktasyon, gebelikle beraber gelişen meme bezlerinden doğumu takiben başlayan süt salgılama periyodudur. doğumu takiben ilk 5-6 gün salgılanan süte kolostrum sütü denir. Yavrunun bağışıklık sisteminin oluşmasında hayati öneme sahip bu sıvı protein kalsiyum ve mineral bakımından çok zengindir, laktoz miktarı biraz ise düşüktür.

Mevsim; Yaz aylarında sütteki kuru madde miktarı (protein, yağ) miktarı kış aylarına göre azalmaktadır.

Sıcaklık;  5°C -20° C arasında sütün bileşiminde önemli bi değişiklik olmaz. bu sınırların altında ve üstündeki sıcaklıklarda süt verimi ve bileşimi düşmeye başlar.

Sağım zamanı; Gece sütün memede fazla kalmasından dolayı sabah sağılan sütlerin yağ oranı biraz daha yüksektir.

Total Page Visits: 58 - Today Page Visits: 1

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir